EN IK DAN voorstelling
CultuurVERGEET NIET UW TELEFOON OP STIL TE ZETTEN
Wat is de zin van het leven? Het is niet nodig uit alle macht een antwoord op deze vraag te zoeken, want wij mensen worden door het leven zelf geroepen en bevraagd.
Met het achterlicht van een voorganger als wegwijzer, reed ik afgelopen vrijdagavond in het pikkedonker richting de Bolder waar de theatervoorstelling ‘En ik dan?’ werd gegeven. Gegeven inderdaad, door gemeente Vlieland om de mantelzorg op de kaart te zetten, om mantelzorgers waardering te geven en hen bewust te maken van de hulp die zij kunnen krijgen. Het originele en doordringend neergezette stuk bleek niet alleen bol te staan van inspiratie en inzichten voor mantelzorgers, maar ook voor hulpbehoevenden.
Ik zie jou. Ik hou je vast. Even een knuffel. Ik ben jouw thuis.*
Hoe wederkerig kan de relatie blijven wanneer de laatstgenoemden (zo zij daartoe in staat zijn en zonder te beweren dat alle omstandigheden gelijk zijn) mantelzorger voor hun mantelzorger kunnen zijn? Alleen al door hem/haar te zíen, te horen en te omarmen wanneer de vaak moeiteloos gegeven zorg kortstondig als moeite wordt ervaren. En ook door weerklank te geven wanneer er signalen zijn dat de mantelzorger zelf (tijdelijk) hulp of een time out nodig heeft om de zorg op lange termijn vol te kunnen houden.
Kijk mij nou vallen en weer opstaan. Door, door, door!! Ik kan niet meer.*
Overbelasting van de mantelzorger lei(ij)dt vaak geruisloos naar het op zich nemen van de schuld door de hulpbehoevende, bovenop zijn/haar al bestaande last. Hierbij niet te vergeten hoe de mantelzorger zich schuldig kan achten wanneer hij/zij zelf niet meer in staat is bij te dragen aan het welzijn van degene waarvoor zij zorgden.
Het is zwaar en het gaat nooit over. Zo leuk is dit niet altijd. Als ik mijzelf niet zie, zien anderen mij ook niet.*
Aan de net zo hulpbehoevende mantelzorgers de taak om (te ontwikkelen) alléén dát te bieden wat zij ook werkelijk kunnen blijven dragen, het verlangen naar een omarming te uiten en om hulp van derden te vragen wanneer ze door hun lijf of door anderen gewezen worden op de dreiging van overbelasting. Het is een kunst om niet iets anders te willen dan wat zich aandient. Door het anders willen, ontstaat lijden. De valkuil van de denkende soort op aarde.
…beweeg ik terug in evenwicht.*
Ik besef dat er velen zijn die zichzelf niet vinden in het woord mantelzorger, maar bijvoorbeeld liever gewoon de partner zijn, die JA heeft beloofd in voor- én tegenspoed. Daarbij schieten de weinige woorden naar aanleiding van deze voorstelling op allerlei fronten te kort. Ze kunnen onmogelijk gelden voor al de verschillende omstandigheden waarin de JA-zeggers bewegen. Waarin vragers en helpers, voorbij de beletsels, elkaar betekenis geven en elkaar blijven ontmoeten in het menszijn.
Terugkomend op de vraag waar dit verslag mee begon:
Het antwoord leven we gaandeweg in. Dag voor dag, stap voor stap. •
Tekst: Grietje Horjus, toeschouwer, JA-zegger en psycho-sociaal werkende
* De dikgedrukte teksten zijn citaten uit de voorstelling EN IK DAN? Een muziektheatervoorstelling over mantelzorg en de zoektocht naar balans. Meer info op www.mantelzorg.nl