Arctic Mirage
CultuurDe film
Afgelopen zaterdag was er een bijzondere voorstelling in het filmzaaltje van bierbrouwerij Fortuna: Arctic Mirage: Echo uit het Noorden. In de goed gevulde zaal werd een film van Terschellinger muzikant Tristan Visser en filmmaker Jeroen van de Bovenkamp vertoond. In 2022 maakten zij een tocht van twee maanden door het Noordpoolgebied, op zoek naar de Groenlandse walvis. Dit leverde adembenemende beelden op van het poollandschap: zo ver het oog rijkt verblindend witte ijsbergen en glashelder water met drijvend ijs en een enkele zwemmende ijsbeer. De pure kou straalde bijna van het doek af. Bijzonder was dat de film live werd begeleid door Tristan met muziek die de beelden ondersteunde, soms lieflijk, dan weer bijna hypnotiserend.
De reis
Aanleiding voor de reis door het Noordpoolgebied in augustus 2022 is dat Tristan enige jaren geleden een opname in handen heeft gekregen van de zang van walvissen. Hij is hier zo door geraakt dat de wens ontstaat om zelf opnamen te maken van de geluiden van de Groenlandse walvis, de ‘Bowhead’, als bron van inspiratie voor zijn eigen muziek. Ook hoopt hij op interactie met de walvissen door ze zijn muziek te laten horen. Samen met Jeroen huurt hij het zeiljacht Mae West in van schipper André Speet en hiermee varen ze door de meest noordelijke vaarroute, de Noordwest Passage, van Groenland naar Alaska. Onderweg komen ze onverwachts in contact met de lokale bewoners van het gebied, Inuit, die hen kennis laten maken met hun eigen traditionele muziek en dans.
En dan gebeurt er iets bijzonders. Een Amerikaanse onderzoeker met de naam Craig George, die in het gebied woont en het zeiljacht ziet varen, neemt contact met hen op. En als Tristan bij hem thuis een opname van walvisgeluiden beluistert, herkent hij de zang meteen. Het blijkt dat dit de man is die de originele opname heeft gemaakt waardoor Tristan jaren daarvoor zo gegrepen was. Hij is walvis-expert en vertelt dat uit jaren van onderzoek blijkt dat de walvissen vaste patronen in hun geluiden laten horen en dat deze ‘liederen’ elk jaar veranderen.
Uiteindelijk blijkt het niet zo makkelijk om de Groenlandse walvis te vinden, die voornamelijk onder het pakijs zwemt. Toch belanden ze tegen het einde van hun reis onverwachts nog in een school walvissen en krijgen dan de gelegenheid om de prachtige zang vast te leggen.
Het einde
Na afloop van de film bleek schipper André Speet, een kleurrijke figuur van inmiddels 80 jaar, ook in de zaal aanwezig te zijn. Wie ook het Noordpoolgebied wil verkennen kan hem inhuren. Op vragen uit de zaal antwoordde Tristan dat hij uiteindelijk de school walvissen aan het einde van de reis niet zijn eigen muziek heeft laten horen, om hen niet te verstoren. Onderzoeker Craig George blijkt in 2023 te zijn overleden nadat hij vermist is geraakt tijdens een kajak-tocht. Arctic Mirage is aan hem opgedragen. •
Tekst: Redactie van De Geitenbode