Vlieland leert Michiel de Ruyter beter kennen in derde Jan Houter-lezing

In de derde jaarlijkse Jan Houter-lezing van de Cultuur Historische Vereniging Vlieland, afgelopen zaterdag, stond zeeheld Michiel de Ruyter centraal. Zo’n 45 bezoekers leerden hem beter kennen tijdens een anderhalf uur durende voordracht van twaalfdegeneratie-nazaat Frits de Ruyter de Wildt in de Nicolaaskerk. 

CHV-bestuurslid Kim Einder: “Als vereniging willen we de Vlielandse geschiedenis bewaren en onder de aandacht brengen. Ook vinden we dat Vlielands grootste (amateur)historicus niet vergeten mag worden, namelijk wijlen Jan Houter. Door een jaarlijkse lezing over de Vlielandse geschiedenis te organiseren en die naar hem te vernoemen, combineren we die twee.”

Wie Michiel de Ruyter zegt, denkt vast eerder aan Vlissingen dan aan Vlieland. Die Zeeuwse stad is de geboorteplaats van ‘Michieltje’, zoals locals hem nog liefkozend noemen. Toch had De Ruyter wel degelijk een link met Vlieland. 

De rede van het Vlie (het zeegat tussen Vlieland en Terschelling) was in de 17e eeuw een van de belangrijkste ankerplaatsen van de Republiek. Schepen verzamelden zich daar voor vertrek, wachtend op de juiste wind. De Ruyter voerde meerdere keren het bevel over zulke vloten. Hij hing hier in de buurt wat rond, zou je tegenwoordig kunnen zeggen. En volgens de overlevering zijn de kroonluchters in de Nicolaaskerk ooit geschonken door onder anderen De Ruyter. 

Het Vlie was bovendien startpunt van een stukje wereldgeschiedenis. De Engelse aanval daar in de zomer van 1666 vormde mede de aanleiding voor de Nederlandse vergeldingsactie bij Chatham. Zo’n 150 Nederlandse koopvaardijschepen werden slachtoffer van het Britse eskader onder bevel van Robert Holmes. Vuurtje erbij en Holmes’s Bonfire was geboren.

Maar De Ruyter was zo veel meer dan dat, vertelde zijn nazaat. Michieltje beklom op zijn elfde de Vlissingse Sint-Jacobskerk (nee, hij was geen Spiderman, hij maakte slim gebruik van de bouwsteigers). Hij ‘vond uit’ dat schepen het beste in linie kunnen varen. Hij koos bij Engeland voor de gevaarlijke zuidkustroute en liet expres de lichten aan zodat de Duinkerkers hem niet voor een vijand aanzagen. En toen de Duinkerkers toch aanvielen, had De Ruyter het hele scheepsdek ingesmeerd met boter. De kapers kukelden om en kregen ongevraagd zwemles, aldus De Ruyter de Wildt. Sommige anekdotes zijn nu eenmaal te mooi om te factchecken.

Ook volgend jaar organiseert de CHV graag weer een Jan Houter-lezing. Heeft u ideeën of verzoeken voor een spreker? We horen het graag via secretaris@chv-vlieland.nl. •

Tekst: bestuur CHV