Nationale Archeologiedagen op Vlieland

Nationale Archeologiedagen op Vlieland

Ook dit jaar werd er tijdens de Nationale Archeologiedagen, waarbij door het hele land het verleden tot leven wordt gebracht, op Vlieland aandacht besteed aan de archeologie op ons eiland. Speciaal hiervoor was er op zaterdag 20 juni een lezing georganiseerd waarvoor museum Tromp’s Huys, Archeogroep Vlieland en de Cultuur Historische Vereniging “Eylandt Flielandt” de handen ineen hadden geslagen.

Deze lezing ging over het archeologisch onderzoek dat is gedaan tijdens de dijkversterkingswerkzaamheden aan de Waddendijk van 2024. De lezing werd verzorgd door de senior-archeoloog drs. B.I. van Hoof, van RAAP Archeologisch Adviesbureau. Hij leidde destijds het archeologisch proefsleuvenonderzoek en de opgravingen die werden gedaan.

Er waren 22 belangstellenden, voor het merendeel eilanders, die het verhaal geïnteresseerd volgden, ondanks dat het niet bepaald “museum-weer” was. Maar in Betzy’s kelder, in Museum Tromp’s Huys was het goed uit te houden.

Tijdens zijn verhaal dat als titel “Vlieland, dorp op grens van water en land” droeg, ging de heer van Hoof in op het vooronderzoek dat door Vestigia, een advies- en onderzoeksbureau op het gebied van archeologie en cultuurhistorie, was gedaan. Uit dit vooronderzoek kwamen zeven locaties naar voren waar nader onderzoek moest worden gedaan.

Op een 17e eeuwse kaart van “oost vlielandt” staat heel duidelijk ingetekend dat er parallel aan de huidige Dorpsstraat nog een weg liep langs het wad, waaraan huizen stonden waarvan de achtertuinen ongeveer grensden aan de achtertuinen van de huizen die nu langs de dijk liggen, de zogenoemde Lage zijde. Waar later de dijk en de nog later verhoogde en versterkte huidige dijk ligt, was het dus ooit bebouwd. En omdat de waddendijk voor een flink deel op de schop ging, waarbij ook de duiker ter hoogte van het museum en de afvoerleiding naar het wad werden aangepast, kon er vooral onderzoek naar deze bebouwing worden gedaan.

In zijn presentatie nam van Hoof ons mee langs elk van de plekken waar onderzoek is gedaan. Aan de hand van de getoonde foto’s kregen de aandachtig luisterende toehoorders een goede indruk van hoe de opgravingswerkzaamheden in zijn werk gingen en wat men in de grond aan bebouwingsresten aantrof. Natuurlijk troffen de archeologen ook veel kleine restanten aan, waarvan heel veel puin van de gebouwen die er ooit stonden. Maar ook veel stukken gebruiksgoed van aardewerk en Delfts blauwe wandtegels. Deze laatste kwamen vermoedelijk voor een belangrijk deel uit Harlingen. Ze zijn van hetzelfde type als nu nog in het Museum Tromp’s Huys valt te bewonderen.

Wandtegels met paard met lelies als hoekmotief (1620-1650)

Lakenlood uit Amsterdam, eind van de 16e tot en met 17e eeuw. Voorzijde stadswapen van Amsterdam met twee klimmende leeuwen aan weerszijde van een wapenschild met drie kruisen erop.

Natuurlijk werd de vraag gesteld of er vondsten bekeken konden worden. Dat was helaas niet mogelijk. Nadat de gevonden artefacten bestudeerd en beschreven waren, moesten ze worden overgedragen aan het provinciaal depot waar ze bewaard blijven. Maar gelukkig hebben we de foto’s nog. Van een aantal zeer interessante en bijzondere voorwerpen zoals stukken van een pannenkoekenschotel, uit het midden van de 17e eeuw en een groot Lakenlood uit Amsterdam uit de 16e of 17e eeuw waren gedetailleerde foto’s te zien.

Fragment van een pannenkoekenschotel, midden 17e eeuw

De tijd vloog om en nadat de heer Van Hoof zijn verhaal had beëindigd en nog een aantal vragen had beantwoord, waren we al ruim een uur verder. Alle bezoekers waren het erover eens dat het een machtig interessante invulling van de Nationale Archeologiedagen op Vlieland was geweest.

Volgend jaar weer…? •

Tekst: Joost van Bommel

de samenwerken partner op Vlie