Afscheid op Vlieland

Op de vraag in De Geitenbode aan nieuwe en bestaande eilanders, welke traditie op Vlieland de meeste indruk heeft gemaakt, worden vaak de begrafenissen op Vlieland genoemd. De respectvolle stoet in de serene Dorpsstraat geven een moment tot overdenking. Het is een in Nederland nog weinig voorkomende manier van afscheid nemen, die voorheen veel voorkomend was.

Op Vlieland is nog steeds het idee van het aloude nabuurschap in de organisatie aanwezig. Een aantal welwillende eilanders die zo goed mogelijk willen helpen binnen de mogelijkheden op Vlieland. Deze groep van eilanders, betrokken bij een uitvaart, mag best omvangrijk worden genoemd zowel bezoldigd als vrijwillig. De Begrafeniscommissie Vlieland (BCV) en alle daarbij betrokkenen blijven het liefst onder de radar. Discretie is een vereiste en daarbij past geen ophef. Omdat de uitvaart vaak genoemd wordt als mooie eilandertraditie, wil de BCV toch eens van de gelegenheid gebruikmaken om te duiden dat er heel veel mensen bij betrokken zijn om alles zo respectvol mogelijk te laten verlopen. Maar bovenal om de nabestaanden een mooi, respectvol en Vlielands afscheid te bieden.

Na een overlijden betrekt de arts de thuiszorg om de eerste zorg te verlenen bij zowel nabestaanden en overledene. Zij dragen bij met de laatste zorg, zoals wassen, aankleden en troost. Daarna nemen zij contact op met de BCV, die meldt zich bij de nabestaanden met de vraag of zij kunnen bijstaan en de familie zaken uit handen kunnen nemen. Bij de aangifte van overlijden bij de gemeente Vlieland, wordt de locatie van het graf bepaald. Het graf wordt gegraven door de buitendienst en krijgt van diezelfde dienst de begraafplaats extra onderhoud. Direct na de begrafenis wordt het graf weer gesloten. De gemeente Vlieland is beheerder van de begraafplaats.

De domina wordt betrokken bij een afscheid in de kerk, zoals op Vlieland veelal gebruikelijk is. Ze is dan vaak leidend tijdens de herdenking, tenzij de familie de voorkeur heeft voor een spreker uit familie- of vriendenkring.

De kerk wordt in overleg met de familie ingericht door de gastdames van de kerk en de ceremonie wordt besproken met de domina, gastdames en de vrijwilligers voor het geluid en eventueel beeld. De rouwkaarten en aanzegkaarten worden ontworpen, gedrukt en verstuurd door de Vlielandse drukker. De aanzegkaarten worden huis-aan-huis bezorgd door vrijwilligers. 

De Vliestroom is te allen tijde bereid om hun agenda aan te passen om een condoleance te laten plaatsvinden en ruimte hiervoor beschikbaar te stellen.

De begrafenisstoet door de Dorpsstraat wordt begeleid door de Politie Vlieland. Zij zorgen ook voor een ongehinderde voortgang, door het verkeer te regelen. De eilander ondernemers halen terrassen en uitstallingen binnen en de gemeentebode luidt de klok van het Raadhuis.

U ziet dat een groot aantal mensen zich hiermee bezighoudt. De BCV bemiddelt dit alles, in overleg met de familie. Ook probeert de commissie de Vlielandse gewoonten zoveel mogelijk te respecteren. Er zijn echter invloeden, waardoor het anders kan verlopen. 

De grootste invloed is de wens van de familie, zij bepalen het verloop van de uitvaart. Ook de persoonlijke betrokkenheid van de eilanders is medebepalend. Denk hierbij aan het vlaggen met de eventuele rouwwimpel. Tijdens de coronacrisis zijn er ook enkele aanpassingen geweest welke nog steeds worden gevolgd. Als commissie worden wij hierover wel eens aangesproken, maar wij hebben hier geen invloed op. Ieder rouwt op zijn eigen wijze en zo hoort dat. Wel is de commissie van mening dat de stilte in de stoet weleens vergeten wordt. Een punt van aandacht voor een ieder die deze waardevolle traditie in ere wil houden.

We zijn als commissie trots op de respectvolle betrokkenheid van iedereen die een mooie uitvaart mogelijk maken. •

Tekst:        Begrafeniscommissie Vlieland