Groeiende zorgen over nieuwe Natura 2000-beheerplannen

Voor de Natura 2000-gebieden Waddenzee en Noordzeekustzone wordt gewerkt aan nieuwe beheerplannen voor de periode vanaf 2028. Beide gebieden zijn beschermd vanwege hun grote ecologische waarde voor onder meer trekvogels, zeehonden, vissen, schelpdieren en kwetsbare duin- en kustnatuur. In deze beheerplannen staat welke maatregelen de komende jaren nodig worden geacht om de natuurdoelen in de beschermde gebieden te behalen en te behouden. Daarbij wordt gezocht naar een balans tussen menselijke activiteiten en natuurbescherming.

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft Rijkswaterstaat opdracht gegeven om de Natura 2000-beheerplannen op te stellen. Rijkswaterstaat is voortouwnemer bij het opstellen en uitvoeren van de maatregelen, maar doet dit in nauw overleg met andere betrokken overheden, Defensie, provincies, gemeenten, waterschappen, terreinbeheerders, eigenaren, gebruikers en belangenorganisaties. Eind 2027 moeten de concept beheerplannen gereed zijn. Daarna volgt naar verwachting een officiële inspraakprocedure, waarbij eilanders formeel kunnen reageren op de plannen.

Inmiddels is Rijkswaterstaat op alle Waddeneilanden en in Leeuwarden in gesprek gegaan met gebruikers van de gebieden om lokale kennis en praktijkervaringen over het bestaande gebruik van wad en kust op te halen. Op 23 april werd op Vlieland zo’n bijeenkomst georganiseerd waarvoor gebruikers van het strand waren uitgenodigd, waaronder het Ministerie van Defensie, de Vliehors Expres, kitesurfers, de Lepelaar en ook de gemeente Vlieland. 

De getoonde conceptkaarten, opgesteld op basis van de beschikbare ecologische kennis, lijken ingrijpende gevolgen voor het eiland hebben. Het gaat daarbij onder meer om mogelijke beperkingen of aangepaste regels voor recreatie, het gebruik van vaargebieden en activiteiten in kwetsbare natuurzones als de Vliehors. Ook gaf Rijkswaterstaat aan dat afspraken uit het zogenoemde “bestaande gebruik”, waarin de kernwaarden voor de leefbaarheid op het eiland zijn beschreven, juridisch gezien niet direct bruikbaar zijn voor de vernieuwde Natura 2000-beheerplannen. Deze aspecten zullen opnieuw moeten worden afgewogen en mogelijk een plek krijgen in het nieuwe beheerplan.

De gemeente Vlieland laat weten hierin geen beslissingsbevoegdheid te hebben, maar als medeoverheid wel bij het proces betrokken te zijn. De gemeente acht het van groot belang dat het bestaande sociaal-economische en cultuurhistorische gebruik wordt gerespecteerd. Dit gebruik maakt deel uit van de leefbaarheid van het eiland en mag niet onder druk komen te staan. Samen met alle betrokken partijen moet gezocht worden naar een goede en evenwichtige balans tussen bestaand gebruik en de natuurwaarden van het eiland. 

Ondertussen groeien de zorgen over de nieuwe Natura2000-beheerplannen op alle Waddeneilanden. Er worden petities gestart, vlaggen en stickers met de leus “Vrije vogels, gekooide mensen” verspreid en persmomenten georganiseerd. Ook zoeken eilanders contact met de lokale politiek om hun zorgen te uiten over de leefbaarheid van hun eiland na 2028. Daarnaast zal ook de landelijke politiek zich op 4 juni in de Tweede Kamer over de plannen van Rijkswaterstaat buigen.

Op Vlieland is door Aant van der Veen een initiatief gestart om bezorgde eilanders bijeen te brengen en te informeren over wat de plannen betekenen voor de toekomst van het eiland. Op donderdag 28 mei staat om 19.30 uur een bijeenkomst gepland in Badhotel Bruin. Aant laat weten dat het van groot belang is dat de Vlielander gemeenschap zich hierbij aansluit. •

Tekst: Redactie van De Geitenbode